web analytics
Инфо
За мене
Vasilka Dimitrovska
Skopje, Macedonia
M.Sci. in archaeology
& professional tourist guide

e-mail: info@arheo.com.mk

Текстовите на сајтот не се лекторирани
Follow my research

Haemus Journal
UNESCO Club HAEMUS
My pages and blogs
Video|Channels|Community
Посети



Global Voices на македонски

Global Voices на македонски
Препорачани линкови

PostHeaderIcon Источниот плански регион на Република Македонија – регион на УНЕСКО

На седницата на советот на Источниот плански регион (ИПР), која се одржа кон крајот на декември 2015 година во Свети Николе, беше усвоена Стратегијата за развој на туризмот во Источниот плански регион со акционен план 2016 -2025 година. На овој документ претходеше изработката на „Студија за состојбата со потенцијалите за развој на туризмот во Источниот плански регион“. Изготвувањето на студијата и на стратегијата траеше речиси две години, а во тој процес беа вклучени повеќе експерти од соодветните области (природно наследство, културно наследство, туризмолози, експерти за локален развој и др.). Како дел од оваа стратегија беше вклучен и тимот на ХАЕМУС, особено во категоријата за материјално и нематеријално културно наследство и негово туристичко вреднување, со цел за подобар локален економски развиток.

EPR - strategy for tourism 2

Источниот Плански регион и УНЕСКО

Како културни елементи и содржина која би можела да биде значајна и привлечни од туристички аспект за Источниот плански регион е доминацијата на атрактивности кои се ставени на листата на нематеријално културно наследство на УНЕСКО. Во последните две години Република Македонија ја имаше честа да впише три добра на листата на нематеријално наследство на УНЕСКО, обичајот Четрсе, орото Копачка и Гласоечкото пеење. Од нив обичајот Четрсе и орото Копачката, се пратикуваат како изворни во регионот на ИПР. Четвртата апликација поднесена во УНЕСКО е мултинационална, во која Република Македонија заедно со Романија, Бугарија и Молдавија, го предлага за заштита обичајот со мартинките коj е најмногу се зачуван во околината на Штип, Берово и Делчево, а особено во Пијанечката област. Отткука не би била претенциозна забелешката дека ИПР би можел да се третира како регион на УНЕСКО и како таков покрај Охрид е единствен на територијата на Република Македонија.

 EPR - strategy for tourism 1

Препораките во стратегијата одеа во правец да се предложат креативни идеи за изработка на најразлични сувенири. Како резултат на почетните истражувањата и работилниците кои се одржаа во рамките на проектот за изработка на студијата и стратегијата на ИПР, се наметнаа неколку основни типови на сувенири кои се во фокусот на културното наследство на овој регион. Тие се темелат на силните и маркантни обејежја што се извојуваат на регионално ниво и без кои еден турист или посетител не би смеело да го напушти Источниот плански регион. Покрај оризот, минералите и кристалите со кои изобилува овој регион, како и археолошкото богатство, акцентот падна и врз мартинките како израз на силната традиција и фолклор задржан со стотици години во одредени области.

Обичајот мартинки се поврзува со мартинката која претставува амајлија направена од црвен и бел конец и најчесто се носи на рака како белегзија. Се подарува на 1 март, и се носи се додека не расцвета првото дрво или додека не се види првиот штрк/ластовица кога мартинката најчесто се става под бел камен. Оваа традиција, за која се верува дека има предхристијанско потекло, во себе носи различни верувања пред сé поврзани со заштитата и магијата на црвената и бела боја кои претставуваат здравје и прочистување, но и со одбележувањето на доаѓањето на пролетта и првиот ден од аграрната нова година.

Недостатокот на сите овие атрактивности кои се наоѓаат на листата на нематеријалното наследство на УНЕСКО се состои во тоа што се сезонални и се случуваат само еден ден/период во годината. Сепак би требало да се напомене дека Источниот Плански регион како регион на УНЕСКО, би требало да ја искористи оваа предност со засилена промоција во секаков формат и на секаков можен медиум за домашен, но и меѓународен маркетинг.

Текстот е авторски и претставува измената и преработена верзија на дел од изработка на “Стратегија за развој на туризмот во источен плански регион со акционен план (2016-2024)”, Центар на ИПР-Штип; Раководител на експертски тим при конзорциумот: Идеа ОК-БДС Консалтинг, Скопје, 2015 беше д-р Ивица Милевски од Институт за географија при ПМФ во Скопје. Финансиер на проектот е SDC Швајцарија преку Фармахем од Скопје.

PostHeaderIcon Како да си спремиш јадење од римско време

Луѓето сакаат да читаат за древните општества од минатото. Во реконструкцијата им помагаат цела плејада на научници: археолози, антрополози, етнолози, историчари, архитекти … Ако за праисторискиот период науката мора да се потпре на археологијата и на форензиката, скоро за сите други општетства постојат историски белешки, како за намирниците, така и за начините на готвење. Со таква основа, лесна е реконструкцијата на многу јадења кои ги практикувале цивилизациите пред нас.

Понекогаш и самата си спремам јадења од различни делови на светот и од различни историски периоди. Особено тоа е многу лесно за древните општества кои живееле на Балканот, бидејќи се што имаме денеска од намирници, можеле да се најдат и во минатото. Велам скоро се’, освен на пр. некои од зачините и особено компирот кој бил донесен од Јужна Америка во 16 век, па на пр. античките Грци, Римјани и Ромеи не го познавале како состојка.

Roman-food-at-Viminacium

Храна од Римскиот период во автентичен амбиент
Археолошки парк ‘Виминациум’

Во неколку наврати имам пробано храна од римскиот период во археолошкиот парк и локалитет ‘Виминациум’. Секојпат кога има некој настан, симпозиум или пак имаат посета на туристи, храната се спрема од готвачи и се служи во триклиниумот (трепезаријата). Еднашка ги прашав готвачите како им успева да спремат толку вкусна храна по тертипот од римскиот период. Ми одговорија дека се што му треба на еден готвач било каде во светот е рецепта и како да го спреми јадењето. А рецептите можете да ги најдете и самите на интернет.

Па така решив да си спремам паштета од римско време, или во превод тоа било паста, т.е. намаз. Во прилог подолу е рецептот и состојките кои ви се потребни:

- 200 грама семки од тиква
- 2 чешниња лук
- 1 голема лажица таан
- пола лимон
- сол
- црн бибер
- ореви (ракатка)

Preparing Roman food

Припрема на намаз од Римскиот период

Се одлучив да употребам таан наместо сусам, затоа што Римјаните исклучително многу го користеле сусамот во спремање на своите јадења. Во случајот ставив семки од тиква, иако може да употребите и семки од сончоглед, а во некои случаи намазот може да го правите и со маслинки. Исто така наместо толчени ореви може да додадете и кикирики. Впрочем, една домаќинка може да експериментира со рецептите на Римјаните онолку колку што и е фантазијата.

Roman quern - Vinica Fortress

Статична рачна мелница од Римскиот период Археолошки локалитет Виничко кале

Признавам дека многу ми помогна блендерот, оти во спротивно при правилна реконструкција би требало сето ова да го толчам и мелам на рачна мелница. Имајте во предвид дека луѓето од минатото користеле сирова храна, веднаш ја спремале и ја јаделе. Конзервацијата на храна е откриена во 18., а почнала да се употребува дури од 19. век.

Рецептот за намазот од римскиот период е многу едноставен: семињата се полеваат со ладна вода и се оставаат минимум 5 часа да отстојат. Така набабрени се блендираат и им се додава толчен лук, таан, лимон, сол по вкус, црн бибер и толчени ореви по желба. Добро се промешува и намазот е готов за јадење.

Roman-food-at-Viminacium2

Добар апетит. :)

За сајтот

Добредојдовте на мојот сајт. Доколку ви се допаѓаат текстовите и сакате да ме следите кликнете на RSS фидот. Сајтот е заштитен со Законот за авторски и сродни права на Република Македонија.

Почитувајте ја лиценцата на Криејтив Комонс пред да позајмите без прашање.

Василка Димитровска магистер по археологија

HAEMUS E-Shop



Пребарувај по сајтот
Моја книга за Руг Баир
Категории
Архива
Следи ме на Twitter