web analytics
Инфо
За мене
Vasilka Dimitrovska
Skopje, Macedonia
M.Sci. in archaeology
& professional tourist guide

e-mail: info@arheo.com.mk

Текстовите на сајтот не се лекторирани
Follow my research

Haemus Journal
My pages and blogs
Video|Channels|Community
Посети



Global Voices на македонски

Global Voices на македонски
Препорачани линкови

PostHeaderIcon Имиџот на археолозите во Република Македонија и медиумите

Добив ‘нарачка’ за текст. Можеби и не е толку нарачка колку што се чувствува потребата да се елаборира јавно една ситуација која трае со години, а можеби и со децении и на некој начин ја отслика работата на археолозите, нивниот имиџ во јавноста, односот на институциите од културата кон наследството и најсетне, неуспехот на државата сето тоа да го стави под заштита и закрила на своите механизми.

Како што може да се забележи од последното соопштение на МАНД, еден од најголемите проблеми во заштитата на културното наследство на Р. Македонија е ‘Законот за културно наследство’. Кој знае колку пати до сега сум напишала или кажала во медиумите дека овој закон треба комплетно да падне на Уставен суд и одново да биде напишан. Благодарение на него, Македонија како држава до сега загуби драгоцени археолошки и културни ресурси.

За ралика од мене, бидејќи работам во приватниот сектор, при креирањето на новиот Закон за културно наследство, неминовно е својот придонес да го дадат колегите кои работат во институциите. Тие најмногу го применуваат и најмногу ги трпат последиците од моменталниот несреќен закон, па затоа чинам дека нивнотo партиципирање и мислење се неопходни. Се друго ќе не врати на старата ситуација која беше погубна како за археологијата како наука, така и за некои колеги-археолози.

Но не се работи само за Законот за културно наследство. Тука е отсуството на археолозите генерално во научниот свет, отсуството во медиумите, на јавни дебати и работилници и воопшто во сите димензии кои креираат едно демократско општетство. Останува фактот дека по редица немили настани кои се однесуваа на културното наследство, имиџот на археолозите во јавноста е комплетно изместена слика за реалноста во едно општество на вечна транзиција. Дали за оваа ситуација се криви медиумите и пораките кои тие ги пренесуваат, или начинот и ‘медиумот’ преку кој поракатa е пренесена од археолозите кон јавноста!?

Токму во обид да се долови имиџот на археолозите и улогата на медиумите во Република Македонија, ќе биде насочен и еден следен мој текст во печатена форма.

Bookmark and Share

PostHeaderIcon По патот на вулканските камења

Кога ќе појдете во некоја туристичка агенција, најчесто употребувани термини во туристичкиот сектор при продажбата на туристичките производи се тура, рута и итинерар. Тоа може да биде содржина која е од локално, регионално, национално или интернационално значење во однос на природното, културно-исто­рис­кото или духовното наследство.

Културното-историското и природното наследство претставуваат основа врз ко­ја во голем дел се темели туристичката понуда на некое место, регион, држава или по­ши­рок простор. Во тој поглед, Североисточниот плански регион на Република Маке­до­нија изобилува со разни содржини, кои до сега беа недоволно презентирани и слабо по­се­тени. Тука ви ја претставувам “По патот на вулканските камења”, една од можните регионални рути вдолж овој дел на Република Македонија, која би го опфатила следниот итинерар: Скопје – Куманово – Базалтни плочи – Куклица – Кратово – Скопје.

Предлог рута “По патот на вулканските камења”, со опции за еднодневна и дводневна екскурзија

Базалтни плочи (с. Младо Нагоричане) – геолошки остатоци од вулканска плоча формирана пред околу 10 милиони години, во вид на 8 возвишенија кои наликуваат на вулкански купи зарамнети на врвот и покриени со цврсти базалтни карпи. На хоризонталната површина на карпите се создадени мали вдлабнатини, често исполнети со вода. Атрактивна и многу ретка појава, присутна само на неколку места на Балканот. Воедно од возвишенијата се има добар видик на овој дел од Кумановската Котлина. Овој регион претсавува живеалиште на реликтното раститение Celtis tournefortii.

Кокино –  археолошки локалитет од бронзеното доба, откриен во 2001 година и претпоставена архео-астрономската опсерваторија. Според одредени рангирањата, Кокино е означен како значајна праисториска опсерваторија, а научните анализите укажуваат дека популацијата која ги направила маркерите во карпите, живеела во периодот околу 1800 год. п.н.е. Оваа опсерваторија го употребувала методот на стабилно набљудување, означувајќи ја позицијата на сонцето и месечината во периодите на краткоденица, рамноденица и долгоденица, како и нивните отклони. (прочитај повеќе)

Kokino

На пат кон Кокино со група на странски туристи

Камени кукли (с. Куклица) – интересна и уникатна појава на околу 150 земјени пирамиди и столбови изградени од вулкански карпи (туфови, бречи) високи од 4 до 10 метри. Дел од столбовите се така оформени што наликуваат на човечки фигури, поради кои локалното население ги вткаило во легенди. Во околината има повеќе палеовулкански купи и возвишенија, како остатоци на некогаш силниот вулканизам на овој простор. Просторот има инфоцентар и ресторант, како и можности за набљудување, едукација, пешачење и фотографирање.

Kuklica

Пред камените кукли во с. Куклице, Кратовско

Вулкански бомби - масата на стопена карпа која може да има различна тежина и форма, а се создала кога вулканот исфрла најразлични фрагменти од лава за време на својата ерупција. Пред да стигнат на земјата, тие се ладат во цврсти фрагменти и на тој начин се обликуваат. Застанете, разгледајте, фотографирајте,додека патувате. Во светот има најразлични вулкански бомби, но ретко кои од нив имаат совршена форма на топка како оние од Кратовско-злетовската област која е позната и како регион што изобилува со вулкански карпи. (прочитај повеќе)

Volcanicbombs-CocevKamen

Стојам со вулканска бомба во раката, а зад мене е локалитетот Цоцев Камен, с. Шопско Рударе, Кратовско

За разлика од спремните тури и рути, посетителите кои одат во приватен аранжман со возило, секогаш мора да водат сметка за сезоната во која патуваат, времетраењето на нивниот престој на една локација, оддалеченоста и километражата од едно до друго место, каде и кога би застанале да се освежат, бидејќи итинерарот во рамките на оваа рута не е строго зададен, а сатниците како и локациите можат да бидат предмет на промена во зависност од желбата на посетителот.

Целта на оваа еднодневна рута  низ североисточниот дел на Македонија е спојот и промоцијата на природното, културно-историското наследство и геоморфолошките богатства кои ги нуди овој регион. Би било пожелно доколку во иднина постои дополнителен маркетинг од типот на трасирање, картирање и изработка на промотивни материјали за сите локации, бидејќи тоа би ја направило оваа рута вистински предизвик за сите домашни, но и странски посетители.

Текстот е авторски и претставува измената и преработена верзија на дел од ‘Студија за мапирање на туристички рути во Североисточен плански регион’. Центар за развој на СИПР, Куманово; БДС-Консалтинг, Скопје, 2014.

Bookmark and Share
За сајтот

Добредојдовте на мојот сајт. Доколку ви се допаѓаат текстовите и сакате да ме следите кликнете на RSS фидот. Сајтот е заштитен со Законот за авторски и сродни права на Република Македонија.

Почитувајте ја лиценцата на Криејтив Комонс пред да позајмите без прашање.

Василка Димитровска магистер по археологија

HAEMUS E-Shop



Пребарувај по сајтот
Моја книга за Руг Баир
Категории
Архива
Следи ме на Twitter