web analytics
Инфо
За мене
Vasilka Dimitrovska
Skopje, Macedonia
M.Sci. in archaeology
& professional tourist guide

e-mail: info@arheo.com.mk

Текстовите на сајтот не се лекторирани
Follow my research

Haemus Journal
UNESCO Club HAEMUS
My pages and blogs
Video|Channels|Community
Посети



Global Voices на македонски

Global Voices на македонски
Препорачани линкови

PostHeaderIcon Ефтини археолошки крими приказни во медиумите – случајот со корумпираната и дрогирана пајонска свештеничка

Изминатиов период сосема случајно пронајдов еден текст во е-изданието на Вест од 2004та година и ме предизвика да напишам осврт за тоа колку е многу важен начинот на кој стигнуваат археолошките научни информации до пошироката јавност. Иако во ”Пајонките биле корумпирани наркоманки” не е наведена причината за написот, согласно годината и месецот на објавување на веста, претпоставувам дека поводот е откривањето на голем број гробни прилози од железното време на некрополите од локалитетот Марвинци. Тие подоцна ќе се вообичат во една интересна изложба насловена како “Македонски бронзи“, каде јавноста за прв пат ќе ја види визуелизирана реконструкцијата на т.н “Пајонска свештеничка” со која можеме да се гордеме.

Текстот во Вест е навистина многу забавен и во голема мера содржи точни археолошки информации. Но самиот е напишан со акцентирање на некои и не така суштествени моменти и нивно погрешно интерпретирање. Во обид да ја доловат суштината за археолошките артефакти, не се сомневам дека археолозите (кои не се цитирани во статијата) на новинарката и дале прецизни информации, но таа нашла за сходно да ја објави сторијата согласно своите гледишта и лични капацитети. Очигледно во обид медиумот да направи сензација од и онака имагинативните археолошки артефакти, притоа се добила многу евтина и плитка сторија. Особено на евтина археолошка крими приказна личи делот со трансот, дрогата, пенењето, трчањето наоколу и трескањето од земја на пајонската свештеничка. Крајниот пасос не знам ни како да го сфатам, ни како да го коментирам во однос на предрасудите за мажите, кој се наметнува како аксиома во медиумите за минатите цивилизации и општества. Чиста среќа е што нашава ”пајонска свештеничка” живеела неколку векови после Тројанската војна, инаку тешко на мажите во едно општество кое воопшто не било означено како матријархат. 

VEST - Macedonian daily newspaper_Pajonska_korumpirana_sveshtenichka

Да се визуелизираат информациите од светот на археологијата изискува од археолозите огромни комуникациски способности. Како археолози ние комуницираме секојдневно и во зависност од околностите тоа може да биде со други археолози, со студенти, со медиумите или јавната публика. И секогаш таа комуникација изискува јазик кој би бил разбирлив за сите инволвирани субјекти.  Ако намерата на текстот била да даде придонес кон популаризација на археологијата, тогаш целта е постигната. Сепак, текстот кој го рецензирам се повикува на стручните извори што ги користи, но не ги пренесува директно ставовите на археолозите, ами неосновани претпоставки за реконструкција на настани за кои нема пишани докази.

Заклучок

Постои пристојна граница до која мора да се оди кога се популаризира не само археологијата, ами генерално научните дисциплини. Улогата на археологијата како наука е да ја открива вистината за минатото, во рамки на своите методи, независно дали приодот кон некоја тематика го опфаќа мултидисциплинарниот приод.

Се залагам за популаризација на археологијата, но сепак треба да се има некој професионален однос во пренесувањето на ваквите информации. Овој текст и по 12 години допира до пошироката јавност и недај боже, можно е да обликува нечие мислење за пократок или подолг временски период. Мора да се биде мошне внимателен како се брифираат информациите на медиумите од страна на археолозите, во спротивно, со погрешни интерпретации лесно може да се заблуди јавноста. Во секој случај, овој текст останува да сведочи како идеална илустрација на нивото на нашата јавна свест, во однос на темите кои ги работат археолозите.

Затоа драги колеги, внимавајте во односите со јавноста! Независно од својот формат, секоја подлога (површина) па дури и амбиент, реален или виртуелен, кој може да пренесе порака за археологијата е ->медиум.

PostHeaderIcon Источниот плански регион на Република Македонија – регион на УНЕСКО

На седницата на советот на Источниот плански регион (ИПР), која се одржа кон крајот на декември 2015 година во Свети Николе, беше усвоена Стратегијата за развој на туризмот во Источниот плански регион со акционен план 2016 -2025 година. На овој документ претходеше изработката на „Студија за состојбата со потенцијалите за развој на туризмот во Источниот плански регион“. Изготвувањето на студијата и на стратегијата траеше речиси две години, а во тој процес беа вклучени повеќе експерти од соодветните области (природно наследство, културно наследство, туризмолози, експерти за локален развој и др.). Како дел од оваа стратегија беше вклучен и тимот на ХАЕМУС, особено во категоријата за материјално и нематеријално културно наследство и негово туристичко вреднување, со цел за подобар локален економски развиток.

EPR - strategy for tourism 2

Источниот Плански регион и УНЕСКО

Како културни елементи и содржина која би можела да биде значајна и привлечни од туристички аспект за Источниот плански регион е доминацијата на атрактивности кои се ставени на листата на нематеријално културно наследство на УНЕСКО. Во последните две години Република Македонија ја имаше честа да впише три добра на листата на нематеријално наследство на УНЕСКО, обичајот Четрсе, орото Копачка и Гласоечкото пеење. Од нив обичајот Четрсе и орото Копачката, се пратикуваат како изворни во регионот на ИПР. Четвртата апликација поднесена во УНЕСКО е мултинационална, во која Република Македонија заедно со Романија, Бугарија и Молдавија, го предлага за заштита обичајот со мартинките коj е најмногу се зачуван во околината на Штип, Берово и Делчево, а особено во Пијанечката област. Отткука не би била претенциозна забелешката дека ИПР би можел да се третира како регион на УНЕСКО и како таков покрај Охрид е единствен на територијата на Република Македонија.

 EPR - strategy for tourism 1

Препораките во стратегијата одеа во правец да се предложат креативни идеи за изработка на најразлични сувенири. Како резултат на почетните истражувањата и работилниците кои се одржаа во рамките на проектот за изработка на студијата и стратегијата на ИПР, се наметнаа неколку основни типови на сувенири кои се во фокусот на културното наследство на овој регион. Тие се темелат на силните и маркантни обејежја што се извојуваат на регионално ниво и без кои еден турист или посетител не би смеело да го напушти Источниот плански регион. Покрај оризот, минералите и кристалите со кои изобилува овој регион, како и археолошкото богатство, акцентот падна и врз мартинките како израз на силната традиција и фолклор задржан со стотици години во одредени области.

Обичајот мартинки се поврзува со мартинката која претставува амајлија направена од црвен и бел конец и најчесто се носи на рака како белегзија. Се подарува на 1 март, и се носи се додека не расцвета првото дрво или додека не се види првиот штрк/ластовица кога мартинката најчесто се става под бел камен. Оваа традиција, за која се верува дека има предхристијанско потекло, во себе носи различни верувања пред сé поврзани со заштитата и магијата на црвената и бела боја кои претставуваат здравје и прочистување, но и со одбележувањето на доаѓањето на пролетта и првиот ден од аграрната нова година.

Недостатокот на сите овие атрактивности кои се наоѓаат на листата на нематеријалното наследство на УНЕСКО се состои во тоа што се сезонални и се случуваат само еден ден/период во годината. Сепак би требало да се напомене дека Источниот Плански регион како регион на УНЕСКО, би требало да ја искористи оваа предност со засилена промоција во секаков формат и на секаков можен медиум за домашен, но и меѓународен маркетинг.

Текстот е авторски и претставува измената и преработена верзија на дел од изработка на “Стратегија за развој на туризмот во источен плански регион со акционен план (2016-2024)”, Центар на ИПР-Штип; Раководител на експертски тим при конзорциумот: Идеа ОК-БДС Консалтинг, Скопје, 2015 беше д-р Ивица Милевски од Институт за географија при ПМФ во Скопје. Финансиер на проектот е SDC Швајцарија преку Фармахем од Скопје.

За сајтот

Добредојдовте на мојот сајт. Доколку ви се допаѓаат текстовите и сакате да ме следите кликнете на RSS фидот. Сајтот е заштитен со Законот за авторски и сродни права на Република Македонија.

Почитувајте ја лиценцата на Криејтив Комонс пред да позајмите без прашање.

Василка Димитровска магистер по археологија

HAEMUS E-Shop



Пребарувај по сајтот
Моја книга за Руг Баир
Категории
Архива
Следи ме на Twitter