web analytics
За мене



Василка Димитровска
магистер по археологија
Скопје, Македонија
e-mail: info@arheo.com.mk

Текстовите на сајтот не се лекторирани

ЧПП
Прирачник за коментирање

Haemus Journal
UNESCO Club HAEMUS
My pages and blogs
Video|Channels|Community
Посети



PostHeaderIcon Inventaria Archaeologica Personarum – или зошто е добро да си подигнувате надгробни спомен плочи

Неодамна на поклон од авторот Ленче Јованова ја добив книгата “Inventaria archaeologica personarum II. Оваа обемна, одлично напишана, спастрена и дизајнирана монографија има уште еден поднаслов кој подиректно се однесува на обработуваната тематика >> Скупи – некрополи : стории за истакнати личности според епиграфски и археолошки сведоштва”. Како што се вели во рецензијата на почетокот од книгата, како на филмско платно презентирани се животни приказни на повеќемина бележити личности кои се пренесени на оригинален, креативен, разбирлив и допадлив начин, за да ни ги приближат судбините на одамна изчезнатите луѓе и настани истовремено правејќи реконструкција на дел од автентичната слика на секојдневното живеење во римската колонија Скупи.

inventaria_archaeologica_personarum_scupi

Јас сум од оние што читаат многу, се што ќе ми стигне под рака за археологијата. Притоа да не заборавиме дека освен што сакаат да читаат, најголем дел од археолозите сакаат да ископуваат и гробови.

Како што се вели во шега, сите археолози најмногу од се сакаат да копаат гробови. Но тоа не е поради нивната чудно извртена смисла за хумор, туку поради факот што гробовите претставуваат непроценливо богат извор за една цела палета на информации. Така по некој специфичен предмет и прилог може да укажат на потеклото на умрениот, неговата професија, а меѓу другото и социјалниот статус. И во минатото (како и денеска) луѓето кога умираале се погребувале според своите обичаи. Секој човек со себе си носел магија на културата, печат на времето и  симбол од местото од каде што доаѓал. Ако уште во гробот се наоѓала и монета (а во минатото било вообичаено во секој гроб на починатиот да се остава монета), тоа претставува еден несоборлив доказ за прецизно датирање на археолошките наоди.

Од мојот текст Зошто археолозите сакаат да копаат гробови?”

inventaria_archaeologica_personarum_scupi2

Надгробната стела на војникот L. Valerius Dexter – Археолошки локалитет Скупи

И така, читам една од научните статии во монографијата, па да сумирам повеќе страници стручен текст, во плотот се работи за војникот L. Valerius Dexter кој бил родум од Аквилеја, антички град на северот од Италија на граница со Словенија, служел војска во Седмата Клаудиева Легија во Виминациум и откако станал воен ветеран, како заслужен граѓанин државата му доделила земјиште во Скупи да се задоми. Бил едил и декурион на Скупи, имал прилично активна улога во административната управа на колонијата, починал кон крајот на 1 век на возраст од 45 години, а споменикот му го подигнале Венустиј и Арескуса, кои му биле робови а по неговата смрт станале ослободеници. Сето ова и уште еден куп на други работи го дознаваме од само една надгробна стела и неколку параграфи што се напишани на неа.

И после толку многу години, оваа сторија ме потсети that I just love archaeology 

PostHeaderIcon Направи си античка римска храна, како од antica cucina romana

На 06.11.2016 год во комплексот ,,Ореов Лад” во Скопје се одржа SCUPINI ROMANI – првиот меѓународен фестивал посветен на античката римска култура во организација на ,,ХАЕМУС” – центар за научно истражување и промоција на културата од Скопје во соработка со Археолошкиот парк ,,Виминациум” и во партнерство со EXARC. Настанот се правеше под мотото на УНЕСКО за Отворени Образовни Ресурси, главната цел беше популаризација на културното наследство од римскиот период преку едукација, додека главната мисија на фестивалот се движеше во насоката на дисеминирање на научните истражувања преку историска реконструкција позната под терминот “reenactment”. Акцентот на оваа реконструкција беше ставен врз експерименталната археологија, древните технологии и нивната интерпретација во обид да се подигне јавната свест за одредена научна област кај љубителите на културното наследство.

scupini_romani_ancien_roman_food

SCUPINI ROMANI – Cucina Romana

Знаев/ме дека најголема атракција на фестивалот ќе биде дегустација на храна и вино припремани според рецептите на старите Римјани и послужени во керамика која е специјално правена за овој настан. При тоа, секое парче керамика и дрво во коешто беше аранжирана храната се направи рачно, како инспирација од артефактите пронајдени на археолошките локалитети од римскиот период на територијата на Република Македонија.

До нас стигнале многу записи за животот на древните Римјани, помеѓу кои и за храната и начинот на кој јаделе или ја спремале. Римјаните јаделе 3 пати на ден. Околу 8-9ч. наутро бил доручекот (iantaculum), помеѓу 12-15ч. ручале (prandium), а најважен оброк била вечерата (cena), кога гостите можеле да слушаат музика, да гледаат танчерки и да прават се што ќе им се посака оти границата на фантазијата била еднаква со моќта да се платат услугите и задоволствата. По вечерата обавезно настанувала пијанка до доцна во ноќта.

antica_cucina_romana_scupini_romani5

SCUPINI ROMANI – Cucina Romana

Книгата “De re coquinaria” или “За уметноста на готвењето” е веројатно единствениот запис за древната римска кујна кој го оставил зад себе Маркус Гајус Апициј, кој живеел во времето на императорот Тибериј во 1 век од н.е. Книгата има 10 поглавја и содржи околу 500 рецепти кој Апициј ги собрал од претходните векови и рецепти кој самиот ги смислувал оти бил готвач. Во обид да рекноструираме дел од јадењата на античката римска кујна, ги употребивме рецептите на Апициј и секако советите и искуството на колегите од Виминациум, кој е можеби најголемиот археолошки парк под отворено од римскиот период во Европа.


ancien_roman_food_libum  ancien_roman_food_pernae ancien_roman_food_intinge
Cucina Romana од десно кон лево: libum, perna, intinge

За потребите на фестивалот SCUPINI ROMANI беше направен римскиот леб ,,libum” или популарно наречен римски чизкејк бидејќи се прави исклучиво со брашно и козјо сирење, потоа ,,perna” т.е. ролат од варена шунка во тесто со смокви, повеќе типови на намази (intinge) од морков, маслинки, риба и многу други работи, додека од колачите беа послужени ,,globi” – куглици од гриз и крем сир потопени во мед и посипани со афион, сусам или лешници, ,,savilum” слатко-солени лепчиња од сирење и мед и секако највкусното нешто на трпезата ,,dulcia domastica” - карамелизирани урми претходно полнети со мешавина на лешници, бадеми, ореви и суво грозје, потоа потопени во мед и оставени да се оладат пред да бидат послужени.


ancien_roman_food_dulcia_domestica ancien_roman_food_globi ancien_roman_food_globi2
Cucina Romana од десно кон лево: dulcia domestica, globi со сусам, globi со афион

SCUPINI ROMANI е бренд на ,,ХАЕМУС” и се состои од мноштво на подвижни ескпонати (керамика, облека, накит, плетени предмети, сувенири) кои се дизајнирани по нарачка како инспирација од богатото културно наследство од римскиот период откриено на територијата на Република Македонија. Концептот на SCUPINI ROMANI е променлив во зависност од околностите и може да биде организиран како амбиентална поставка, подвижна изложба или фестивал со живи учесници. Како follow up на SCUPINI ROMANI, следниот пат можност за ваков амбиент и дегустација на римска храна и вино ќе се случи на настанот ,,Io Saturnalia” на 17.12.2016 година :)

ancien_roman_food_savillum

Cucina romana – Savillum

PostHeaderIcon Пуздер правам… од македонскиот јазик!

Овој текст е инспириран од еден пост на фејсбук групата Пуздер правам… од македонскиот јазик!, чијашто активност ја следам со години а критиката на повеќето постови во групава делумно ја оправдувам, иако ретко коментирам. Во еден момент се разврза дискусија за терминот ”импорт” и дали тој треба секаде да биде заменет со зборот увоз. Ми се виде убава можност да елаборирам дел од моето познавање поврзано со овој збор. Се обидов на членовите на групата, од кои некои се вистински познавачи на македонскиот јазик, да им објаснам дека од научна гледнa точка “‘импорт” е стручен археолошки термин кој многу често се употребува во научни текстови, но и во наслови на стручни трудови или монографии. Не се работи за ништо ”фенси” и “тренди”, туку едноставно тоа е прифатена научна терминологија која во академски контекст кога се зборува/пишува за културното наследство, звучи сосема во ред. Терминот “импорт” најчесто се употребува за период од минатото кога увозот каков што е денеска старите народи не го познаваат и се работи за детектирање на археолошки наоди кои пратат одредена траекторија со чија помош можеме да следиме релации, комуникации помеѓу древните народи, а со тоа и нивните социјални и економски врски, па дури и ‘религиски’ сколоности.

Korintski_aribalos_Taftalidze

Уникатен примерок на црнофигурален коринтски арибалос од 6 век п.н.е. пронајден во скопската населба Тафталиџе. Неговото откривање на територијата на Скопје отвора многу прашања,но истовремено ја дополнува и претставата за коринтскиот импорт во Р. Македонија

Read the rest of this entry »

PostHeaderIcon УНЕСКО Тура низ Источниот плански регион

УНЕСКО Тура низ Источниот плански регион
по повод Меѓународен ден на музеите 2016

Меѓународниот денот на музеите е прослава која во светот од 1977 година па наваму, традиционално се организира на 18. мај. Во нејзините рамки се вклучени илјадници музеи од светот, а се практикуваат најразлични настани како посети на археолошки поставки, тури до локалитети и изложби кои се дел од локалните музеи, а треба да го привлечат вниманието на луѓето пред се кон сопственото културно-историско наследство. До 2013 година, настанот ги урна сите рекорди со учество на околу 35 000 музеи од 143 земји во светот, кои беа домаќини на најразлични случувања.

UNESCO-tour-via-EPR

Оваа година Меѓународниот ден на музеите, тематки е насловен како ‘Културен пејсаж’. По овој повод “УНЕСКО Клубот ХАЕМУС“ – Скопје во соработка со Музеј на град Штип, а поддржан од програмата “Go2Macedonia” на Т.А. Арботравел, ќе реализира целодневна ексурзија насловена како ,,УНЕСКО Тура низ Источниот плански регион”. Read the rest of this entry »

За сајтот

Добредојдовте на мојот сајт. Доколку ви се допаѓаат текстовите и сакате да ме следите кликнете на RSS фидот. Текстовите на сајтот не се лекторирани. Сајтот е заштитен со Законот за авторски и сродни права на Република Македонија.

Почитувајте ја лиценцата на Криејтив Комонс пред да позајмите без прашање.

Василка Димитровска магистер по археологија

Пребарувај по сајтот
Follow my research

SVPINI ROMANI
HAEMUS E-Shop



Моја книга за Руг Баир
Категории
Архива