Мојот колега од Франција Georges Depeyrot (Centre de recherches historiques /CNRS/EHESS) пред некој ден ми ја испрати апликацијата за проектот COST, со други зборови именуван како “European monetary unification, from Antiquity to modern times”. За разлика од праксата ваквите мејлови вообичаено да ги препраќам на моите македонски колеги, тука го споделувам видеото, а за дополнителни информации верувам дека можат да се снајдат и без мене.
Моето прашање гласи – A каде е Македонија во овој проект со сите тие “силни” археолози и наоди кои ги имаме? Во најмала рака очекував Нумизматичкиот оддел на Народната Банка да биде партиципант во еден ваков грандиозен проект.
Додека единствениот блогерај во Македонија беше паднат/недостапен, всушност вистинската реакција за Визуелизација на центарот на Скопје во 2014 се разви на твитер. Доколку се следи hash tagot #skopje2014, ќе најдете многу духовите и ведри коментари на моментално жешкава тема која го преокупираше скоро секој граѓанин на Македонија.
Веројатно двата твита кои ќе одат во историјата се :
@flebur: #skopje2014 добро е што ќе има коњ пред собрание – да не ја згреши некој шталата
Некои луѓе го користат твитер за маркетинг, некои за споделување, трети за дружење, а има и такви кои само сакаат да бидат “тука” помеѓу за да го означат своето постоење. Twitter е дел од (р)еволуцијата на интернетот, до толку што ако google не го вклучеше во своите пребарувања, имаше голема можност да го уништи. Одговорот е едноставен. На Веб 2.0 правилото е sharing is carying. Посебно кога е во real time, како на твитер.
Во секој случај, за сите оние кои имаат отпор во еден свој текст веќе напишав:
Доколку не оставите траен запис на интернет, во иднината никој нема да знае ниту дека сте постоеле, ниту дека сте создале нешто зад себе. Ако мислите дека друштвените мрежи и твитер треба да одат по ѓаволите и сето тоа е губење на време, немојте да се грижите. Ако вие не ги пронајдете нив, верувајте во најскоро време, тие ќе ве пронајдат вас.
* * *
Би сакала да нагласам. Причината поради која сум повеќе наклонета кон твитер, отколку кон блогерај(и) е побрзо (би рекла молњевито) споделување на информации, но пред се пресек на мислењето за една тема/настан/случка. За кратко време сондажното истражување (означено со хаш таг) ќе ви даде приближно реален увид на ситуацијата, посебно кога се има во предвид урбанистички планови што е моменталниов.
Луѓето сакаат да дознаваат, да читаат или да трагаат по изгубените богатства од старите цивилизации. Пред неколку дена сосема случајно на двајца сниматели на документарци им се укажа можноста да го пронајдат влезот на еден од аквадуктите околу Рим, преку тајна врата од една руинирана црквичка.
One of Rome’s 11 aqueducts, the Aqua Traiana originated around Lake Bracciano, 25 miles from Rome. After collecting water from other springs on its way down to the capital, the channel finally reached Janiculum Hill in Rome, providing clean, drinkable water to the Trastevere district.
Стариот Рим бил снабдуван со вода преку 11 аквадукти. Тие секој ден го обезбедувале еден од наголемите градови во Римската империја со околу 1,127,220 кубни метри вода. Имињата на Аквадуктите кои се граделе во период од петстотини години се дадени по областите каде минувале или според владетелот кој го направил.
Аквадуктот е пронајден три метри под земјата под едно пасиште, на 25 километри северозападно од Рим, во близината на езерото Брачиано. Стар е 2000 години, поточно го изградил императорот Трајан во 109 год од н.е. За овој Аквадукт практично се знаело и порано, но се сметало дека е од средниот век.
Императорот Трајан е познат по своите чудни идеи. Повеќепати сум била во античкиот град Ефес, кој се наоѓа во близина на туристичкото место Кушадаси, во Турција. Таму има една фонтана посветена на цар Трајан со склуптура (сега веќе фрагментирана) на која и се зачувани стапалата кои газат/потпираат една топка што многу наликува на денешната поза на фудбалер. Секако склуптурата била направена во согласност со уверувањето на Трајан – дека земјата е округла.
Заклучок:
Кога сме веќе кај древните архитектонски монументални дела, треба да се напомене дека и ние во Македонија имаме Аквадукт. Но нашиот Аквадукт ја нема таа среќа како Трајановиот. Толку сме слепи што не си гледаме подалеку од носот, додека со години трае борбата на разни ентитети во превласта кој да се грижи за овој споменик.
Поткопуван од локалното население како извор за градежен материјал, Римскиот Аквадукт кој со децении тоне во заборав, уште малку ќе потоне и во мочуриштето кое се наоѓа до него и од кое се загрозени неколку столба. Полни со вода и со голем процент на влажност, огромна е можноста од нивно трајно оштетување и рушење. Покрај ова, на сета мака веројатно не е решен и проблемот со околното земјиште кое “наводно” општина Бутел сака да го уреди естетски, бидејќи не сум запознаена дали е почнат процесот на експропријација на нивата која се граничи со него.
И за жал додека барата му ги скапува столбовите, скопскиот Аквадукт тоне заборавен во времето и разјадуван од мочуриштето околу него. Овој Аквадукт е вистински пример за тоа како се чува културно-историското наследство во Република Македонија, без разлика што се наоѓа во срцето на самиот град Скопје.
Многу е важно археолошките откритија брзо да се публикуваат и презентираат, зошто со секој нов наод се менува мапа на светот и нашата перцепција за минатото. И додека нашите археолози се борат на видело да ги изнесат сите податоци кои можат да одат во прилог на сопствениот идентитет, а тоа трае веќе со децении, во светот постои поинакво правило кое гласи: Тоа што ќе го пронајдеш публикувај го веднаш или ќе бидеш проколнат засекогаш. Со други зборови кажано, ако сам не се ставиш на археолошката мапа од светот, ќе бидеш од неа избришан исто како никогаш да не си постоел.
Повеќето од откритијата кои се случија во 2009 година ги проследив со линкови на моите акаунти на твитер и на фејсбук, а поретко на сајтот и блоговите. Во последниот период некако повеќе ми одговара микроблогирањето од пишување на колумни и огромни скрибомански текстови за археологијата.
* * *
На 20 Мај Google ја форсирше својата насловната страница на порталот со тагот Missing link. Се работи за наод чија приказна стана една од начитаните на популарното списание National Geographic за 2009 година. За ова откритие известија и неколку наши медиуми (1, 2, 3), а се работи за фосилен остаток на лемур стар 47 милиони години за кои научниците сметаат дека е веројатно алката која недостасува во еволуцијата на човекот.
Со исклучок на неколку пронајдоци кои ги има на обете листи, генерално двете најчитани списанија на интернет за археологија се поделија околу популарноста на тоа кој наод или локалитет заслужува да се најде во првите 10 светски откритија. Зачудувачки е колку изборот на тематика е различен, секако на големо задоволство на сите оние заинтересирани кои едвај чекаат да се објави и публикува нешто ново кое ќе ги пополни милениумските дупки во културниот развиток на нашата цивилизација.
