web analytics
Инфо
За мене
Vasilka Dimitrovska
Skopje, Macedonia
M.Sci. in archaeology
& professional tourist guide

e-mail: info@arheo.com.mk

Текстовите на сајтот не се лекторирани
Follow my research

Haemus Journal
UNESCO Club HAEMUS
My pages and blogs
Video|Channels|Community
Посети



Global Voices на македонски

Global Voices на македонски
Препорачани линкови

Archive for the ‘Политика’ Category

PostHeaderIcon Источниот плански регион на Република Македонија – регион на УНЕСКО

На седницата на советот на Источниот плански регион (ИПР), која се одржа кон крајот на декември 2015 година во Свети Николе, беше усвоена Стратегијата за развој на туризмот во Источниот плански регион со акционен план 2016 -2025 година. На овој документ претходеше изработката на „Студија за состојбата со потенцијалите за развој на туризмот во Источниот плански регион“. Изготвувањето на студијата и на стратегијата траеше речиси две години, а во тој процес беа вклучени повеќе експерти од соодветните области (природно наследство, културно наследство, туризмолози, експерти за локален развој и др.). Како дел од оваа стратегија беше вклучен и тимот на ХАЕМУС, особено во категоријата за материјално и нематеријално културно наследство и негово туристичко вреднување, со цел за подобар локален економски развиток.

EPR - strategy for tourism 2

Источниот Плански регион и УНЕСКО

Како културни елементи и содржина која би можела да биде значајна и привлечни од туристички аспект за Источниот плански регион е доминацијата на атрактивности кои се ставени на листата на нематеријално културно наследство на УНЕСКО. Во последните две години Република Македонија ја имаше честа да впише три добра на листата на нематеријално наследство на УНЕСКО, обичајот Четрсе, орото Копачка и Гласоечкото пеење. Од нив обичајот Четрсе и орото Копачката, се пратикуваат како изворни во регионот на ИПР. Четвртата апликација поднесена во УНЕСКО е мултинационална, во која Република Македонија заедно со Романија, Бугарија и Молдавија, го предлага за заштита обичајот со мартинките коj е најмногу се зачуван во околината на Штип, Берово и Делчево, а особено во Пијанечката област. Отткука не би била претенциозна забелешката дека ИПР би можел да се третира како регион на УНЕСКО и како таков покрај Охрид е единствен на територијата на Република Македонија.

 EPR - strategy for tourism 1

Препораките во стратегијата одеа во правец да се предложат креативни идеи за изработка на најразлични сувенири. Како резултат на почетните истражувањата и работилниците кои се одржаа во рамките на проектот за изработка на студијата и стратегијата на ИПР, се наметнаа неколку основни типови на сувенири кои се во фокусот на културното наследство на овој регион. Тие се темелат на силните и маркантни обејежја што се извојуваат на регионално ниво и без кои еден турист или посетител не би смеело да го напушти Источниот плански регион. Покрај оризот, минералите и кристалите со кои изобилува овој регион, како и археолошкото богатство, акцентот падна и врз мартинките како израз на силната традиција и фолклор задржан со стотици години во одредени области.

Обичајот мартинки се поврзува со мартинката која претставува амајлија направена од црвен и бел конец и најчесто се носи на рака како белегзија. Се подарува на 1 март, и се носи се додека не расцвета првото дрво или додека не се види првиот штрк/ластовица кога мартинката најчесто се става под бел камен. Оваа традиција, за која се верува дека има предхристијанско потекло, во себе носи различни верувања пред сé поврзани со заштитата и магијата на црвената и бела боја кои претставуваат здравје и прочистување, но и со одбележувањето на доаѓањето на пролетта и првиот ден од аграрната нова година.

Недостатокот на сите овие атрактивности кои се наоѓаат на листата на нематеријалното наследство на УНЕСКО се состои во тоа што се сезонални и се случуваат само еден ден/период во годината. Сепак би требало да се напомене дека Источниот Плански регион како регион на УНЕСКО, би требало да ја искористи оваа предност со засилена промоција во секаков формат и на секаков можен медиум за домашен, но и меѓународен маркетинг.

Текстот е авторски и претставува измената и преработена верзија на дел од изработка на “Стратегија за развој на туризмот во источен плански регион со акционен план (2016-2024)”, Центар на ИПР-Штип; Раководител на експертски тим при конзорциумот: Идеа ОК-БДС Консалтинг, Скопје, 2015 беше д-р Ивица Милевски од Институт за географија при ПМФ во Скопје. Финансиер на проектот е SDC Швајцарија преку Фармахем од Скопје.

PostHeaderIcon Престанете да го викате (само) Охрид – град на УНЕСКО

Колку пати до сега сте слушнале, прочитале или виделе на медиумите дека Охрид е град на УНЕСКО!? Охрид, нашата гордост, Охрид – бисерот на Балканот. Реченицата дека Охрид е град на УНЕСКО, ја знам од мала, од кога паметам за себе. Толку многу ми била повторувана и толку пати во минатото и самата сум ја повторувала, што понекогаш мислам дека на сите ни е всадена како алгоритам уште пред да се родиме. Тоа е брендот кој продава и мотото за насловна што ќе го сретнете во сите каталози, брошури и на веб сајтовите кои ја промовираат Република Македонија. И со право, имаме со што да се гордееме.

St. Naum monastery - Ohrid

Манастирот Св. Наум, дел од богатото наследство на Охридскиот регион
ставено на листата на УНЕСКО (лична архива)

Според фактографските податоци, УНЕСКО на својата листа на светско наследство прво го става во 1979 год. Охридското Езерo, и тоа само делот кој припаѓа во тогашна Југославија, за да подоцна во 1980 год. својата одлука ја прошири врз заштитата на комплетното природно и културно наследство на Охридскиот регион. Надвор од востановената и папагалски повторувана изрека дека (само) Охрид е град на УНЕСКО, реалноста е всушност поинаква. Според УНЕСКО – целиот Охридски регион вклучително со своето богато културно и природно богатство е ставен на листата на светско наследство. Тоа ги опфаќа општините Охрид, Струга и Дебарца. Според оваа категоризација и Струга е град на УНЕСКО и пештерните цркви се дел од УНЕСКО и Илинската планина е наследство на УНЕСКО. Но тоа никогаш не сме го прочитале во домашните научни тестови и промотивни каталози, ниту пак сме го чуле во медиумите. Во прилог се и некои линкови до македонските медиуми кои придонесуваат за оваа забуна (1, 2, 3), а ова селективно читање и восприемање на информациите ја има истата основа според која на пр. Кокино никогаш нема да биде ставено на листата на светско наследство на УНЕСКО. Не е сосема јасно како во изминатите три децении се промакнал оваков пропуст, но последиците од него тешко дека може навремено да се санираат.

Во меѓувреме (иако со малку доцнење) за волја на вистината, државата се потрудила да изработи во 2010 год. Закон за управување со светското природно и културно наследство во Охридскиот регион. Накратко, се работи за закон со кој во еден подолготраен период од 9 години, се утврдува начинот и акционата стратегија преку кои треба да се менаџира и управува наследството на овој регион кој опфаќа три македонски општини. Предложена и е дури и комисија за управување со светското природно и културно наследство во Охридскиот регион (член 52,53), но таа до сега ниту е создадена ниту функционира, што е по голема штета за нашето севкупно наследство, неговото истражување, менаџирање и најсетне, светско промовирање.

Famous Struga Poetry Evenings bridge

Мостот на поезијата во Струга – град на УНЕСКО (лична архива)

Заклучок

Сметам дека еден стратешки план кој ги утврдува целите, приоритетите и мерките за развој на туризмот во Охридскиот регион, мора да ги има предвид сите овие ставки. Тоа ќе придонесе да се изнајдат начини што би ги мобилизирале постоечките и потенцијалните ресурси кои ќе ги имплементираат сите категории кои би можеле да придонесат за подобра економска состојба и подобра политика за регионалниот туристички развој.

А во меѓувреме, додека се мачиме со интерпретација на пропозициите од УНЕСКО, би сакала најљубезно да ги замолам сите моите колеги-експерти, медиумите и останатите љубители на културното наследство да престанете да го викате само Охрид – град на УНЕСКО. Ако сте неписмени, тоа е ваш проблем. Имаме голем предизвик пред нас да промовираме достоинствено уште две општини и еден куп на природно и културно наследство. Засукајте ги ракавите and deal with it.

Пештерна црква „Св. Архангел Михаил“ - Радожда, Струга (14 век)

Пештерна црква „Св. Архангел Михаил“ – Радожда, Струга (14 век)
дел од културното наследство на листата на УНЕСКО (лична архива)

 

За сајтот

Добредојдовте на мојот сајт. Доколку ви се допаѓаат текстовите и сакате да ме следите кликнете на RSS фидот. Сајтот е заштитен со Законот за авторски и сродни права на Република Македонија.

Почитувајте ја лиценцата на Криејтив Комонс пред да позајмите без прашање.

Василка Димитровска магистер по археологија

HAEMUS E-Shop



Пребарувај по сајтот
Моја книга за Руг Баир
Категории
Архива
Следи ме на Twitter