Византиската архитектура е архитектонски стил која настанал на територијата на Источното Римско царство (во подоцнежните текстови познато како Византија). Територијата на Република Македонија како дел од оваа империја наследила огромно културно богатство, најмногу во форма на цркви и манастири. Ова се неколку мои фотографии на кои се наоѓаат некои од поважните средновековни зданија во околината на Скопје.
Но духот на еден град не го прави само архитектурата, ами луѓето. Духот на чаршијата почна да изумира, душата да спласнува питомо наведнувајќи ја главата и следејќи ги времињата кои дојдоа. Кога веќе политиката се нафатила да ја ревитализира чаршијата, тогаш тогаш треба да знае дека колку пари ќе даде за обнова на истата, ќе треба дупло пари да вложи и во луѓето за да се вратат во неа. А тоа е процес кој е потежок од реновирање на било каков споменик. Се надевам дека и годинава Патеката на културатаќе се повтори, за доброто на нашето културно наследство.
Имам само замерка за веб страницата, зошто сметам дека не требало така недоработена да ја пуштат во оптек. Барам за чаршијата е толку многу напишано на десетици јазици, што нема потреба да се измислува топла вода, а посебно не на насловната да се ставаат политичари кога има работи што се поважни од нив. Или можеби нема, а?
За старото градско јадро на Скопје е пишувано многу низ вековите, а со својата монументалност и гордост, секако дека ќе биде инспирација и во иднина. Но за само неколку години, како резултат на превирања од различен карактер, Старата скопска чаршија го загуби својот шарм. Некогаш место каде се шопингуваше и излегуваше до утринските часови, се престори во локација каде последните гости и шетачи можат да се видат до 18-19 часот, додека не почне да се стемнува.
Старата чаршија е веројатно еден од најавтентичните делови од Скопје. Веќе неколку години трае проектот за нејзината ревитализација и кога човек ќе прошета по улиците и сокачињата, навистина може да увиди дека таа се има променето во едно сосема ново руво. Чаршијата и нејзините културно-историски објекти се дел од итинерарот на секоја класична пешачка тура низ Скопје и не постои турист кој не оставил дел од своите импресии додека минувал покрај објектите во кои е вткаен по мал дел од сите нас.
Но исто така мора да се акцентира и еден голем проблем со кој се соочува овој дел од градот. А тоа е дека Старата скопска чаршија со автомобили е попрометна од мојот булевар, нешто за кое имам и претходно пишувано. Токму денеска ми се случи пешачејќи низ сокаците на чаршијата, за малку да ме згази полициски автомобил. Кога изреагирав, полицаецот од внатре воопшто не најде за сходно да ми се извини, туку само ми одмавна со рака во знак да не зборувам многу и да се тргнам од патот по кој зацртале да врват. А ова не е прв пат да ми се случи ваква ситуација. Им се случува на многу граѓани, само што не нашле за сходно да реагираат јавно.
Навистина сум загрижена за безбедноста на објектите од Старата чаршија, но најмногу за безбедноста на луѓето кои се движат низ оваа ”пешачка зона”. Најголемата непријатност ја доживувам кога водам големи групи на странски туристи, кои остануваат вџашени од постапките на некои граѓани кои се дрзнуваат да возат автомобили низ стариот дел од градот, а посебно се изненадени кога ќе видат дека е тоа полициски автомобил. Морам да им објаснувам зошто старото градско јадро кое и покрај тоа што е заштитено со закон и прогласено за културно наследство од особено значење, не може да го спречи транспортното насилство кое секојдневно се случува низ неговите улички.
Драги мои читатели, тешко дека можеме да го заштитиме нашето богато културно наследство со ваков третман. Сепак еден добронамерен совет. Кога следниот пат ќе тргнете на прошетка низ Старата скопска чаршија, понесете си кацига и штитници. И гас маска. Не знаете кога ќе ви притребаат.
Додека единствениот блогерај во Македонија беше паднат/недостапен, всушност вистинската реакција за Визуелизација на центарот на Скопје во 2014 се разви на твитер. Доколку се следи hash tagot #skopje2014, ќе најдете многу духовите и ведри коментари на моментално жешкава тема која го преокупираше скоро секој граѓанин на Македонија.
Веројатно двата твита кои ќе одат во историјата се :
@flebur: #skopje2014 добро е што ќе има коњ пред собрание – да не ја згреши некој шталата
Некои луѓе го користат твитер за маркетинг, некои за споделување, трети за дружење, а има и такви кои само сакаат да бидат “тука” помеѓу за да го означат своето постоење. Twitter е дел од (р)еволуцијата на интернетот, до толку што ако google не го вклучеше во своите пребарувања, имаше голема можност да го уништи. Одговорот е едноставен. На Веб 2.0 правилото е sharing is carying. Посебно кога е во real time, како на твитер.
Во секој случај, за сите оние кои имаат отпор во еден свој текст веќе напишав:
Доколку не оставите траен запис на интернет, во иднината никој нема да знае ниту дека сте постоеле, ниту дека сте создале нешто зад себе. Ако мислите дека друштвените мрежи и твитер треба да одат по ѓаволите и сето тоа е губење на време, немојте да се грижите. Ако вие не ги пронајдете нив, верувајте во најскоро време, тие ќе ве пронајдат вас.
* * *
Би сакала да нагласам. Причината поради која сум повеќе наклонета кон твитер, отколку кон блогерај(и) е побрзо (би рекла молњевито) споделување на информации, но пред се пресек на мислењето за една тема/настан/случка. За кратко време сондажното истражување (означено со хаш таг) ќе ви даде приближно реален увид на ситуацијата, посебно кога се има во предвид урбанистички планови што е моменталниов.
