Археолошки дневник vol.2.1/2 ©

Кога ќе се појави овој пост јас ќе бидам далеку. Толку далеку што вреди уште еден момент мистерија пред конечно да ја кажам јавно мојата мала, кратко чувана, но долго посакувана тајна. Нема да ви се верува дека во 21 век исто како во минатото, некој може да ви поклони град. Но не било каков град, туку градот-бајка. Градот во кој однапред знаев дека во исто време ќе ми биде и убаво и романтично, единствено и неповторливо. Град кој ако не  постоел, тогаш би требало одново да се создаде.

На сите пријатели на денот на мојот роденден им праќам прегратки и поздрави од прекрасната Венеција.

Ден за ден
непрекален
мечтаелен,
ден…

Ден во кој
напишав
препишав
од некој иден…
ден..

Ден во кој
созревам
истекувам…
се преобразувам во…
ден.

Ден во кој
содадов
ист таков ден
За да можам
еден ден
да пронајдам
ден…
како овој
ден.

На времето кога полагав приемен испит за на факултет, ми се падна прашањето: Дали биле современици Албрехт Дирер и Сандро Ботичели. По кратко размислување одговорив - Не. Користејќи ја визуелната логика, го споредив сликарството на Дирер со она на уметниците од Ренесансата, и ми се виде сосема поинакво.

На оваа случка се сетив откако го прочитав написот во Политикин Забавник за сликата ,,Раце” на Дирер. Уметникот ја насликал во најдлабока жалост во спомен на својот брат кој добил тешки повреди на рацете од работата на полето, додека во меѓувреме Дирер продавал слики за да му обезбеди школување. Сликата во исто време е израз и на најдлабока благодарност и на најдлабока тага.

Иако неговите дела не се така лепршаво вдахновени како оние на ренесансните уметници, сепак Дирер кој бил колку мислител, толку уметник, слободно може да се постави во историјата на уметноста покрај Леонардо и Микеланџело. Можеби не толку многу по својата тематика, но според временскиот период творештвото на Дирер сепак спаѓа во ремек делата на Ренесансата. Колку за споредба, еве некои негови современици кој ја допреле истата тематика - ,,Раце“, но од еден сосема поинаков агол.

Рацете се оние кои водат, укажуваат, покажуваат. Кои упатуваат, пронаоѓаат, кои подаруваат и земаат. Раце кои молат, преколнуваат, раце кои живот даваат, раце кои создаваат, благословуваат. Во зависност од етникумот, народната религија и симболизмот, рацете можат да имаат најразлично толкување.

Антрополозите сметаат дека гестот на подигнување или испружување на раката за да се покаже што човекот гледа, е желба да се допре некој или нешто кое е се уште вон сопствениот (личниот) досег. Па сепак рацете можат да симболизираат многу работи во зависност од нивната позиција и движење. Но Body language е засебна наука за гестикулациите на телото, а не за личниот отпечаток на уметниците врз платното, кој честопати за нас останува мистериозно неразјаснет.

Во секој случај ете јас ви подавам пријателска рака. И ве канам на една прошетка по мојот сајт. Се надевам во него ќе ги внесете само своите виртуелни стапки, а од него ќе го понесете мирот и спокојството.

За Бор тргнавме во 03:55, утрината во саботата на 05. Октомври 2008. Со една цел - да бидеме дел од годинешниот BlogOpen како претставници од Македонија. Повикот беше отворен до целата блогосфера, но од вкупно 11 присутни македонци, се собравме само шест блогери (Арвена, Дарко, Џаман, Фемгерила, Оксиморон и Гершанина) и еден љубител на блог-постови. Патувавме со изнајмено рент а кар комбе и јас изричито бев против тоа да се пушат цигари внатре. Успаев да ги истрпам критиките, ама затоа неизбежно беше застанувањето на секој половина до еден час.

BlogOpen е конференција осмислена и патентирана од Татјана, која ја има и официјалната лиценца. Минатата година тој се одржа во Нови Сад, а оваа година како дестинација беше избран Бор. Замислен на почетокот како работна средба на блогери, од оваа година настанот премина не само во традиционален, туку и во интернационален. Имаше блогери од Босна, Хрватска, Србија и Македонија, па дури дојдени и од Англија.

За Бор и гостопримливоста

Бор е мало рударско и индустриско гратче основано во 1945 година. Геоморфолошки е слично на нашата Македонска Каменица, на која по многу нешта наликува. Се наоѓа во Тимочка крајина, а она кое пленува се прекрасната природа и околината во која се наоѓаат огромен број на лековити бањи. Луѓето се срдечни, весели и гостопримливи. Испадна дека ние го имаме најдоброто сместување од сите учесници и една од најдобрите газдарици. Уште долго ќе ги паметам нејзините принцез-крофни кои ни ги направи за добредојде.

Со голема љубов и упорност на граѓаните, ова мало место прераснува полека во мини туристички центар со одлични угостителски капацитети. Верувајте секој би посакал барем еднашка да го посети. Или како некои од нас, да се релаксира во некоја од бањите.

Ова е верувам настан без преседан, кој го постави Бор на културната мапа на светот. И навистина заслужено. Едно големо браво за луѓето кои стоеја позади овогодишниот Blogopen, а тоа е BITNO (Borska internet organizacija). Најмногу благодарност веројатно и должиме на Суска која на сите можни начини се погрижи целиот престој да ни помине благопријатно. Организаторите добро се држеа за време на конференцијата, па не дозволија да забележиме колку се всушност возбудени.

За конференцијата

Распоредот како течеа предавањата, може да се прочита на официјалниот сајт на BlogOpen. Овдека би се задржала на сопствениот впечаток. Имав(ме) чест да ги слушаме двата највлијателни германски блогери (Oliver Gassner и Robert Basic), но мене лично задоволство ми направи разговорот со Саша и Бане за време на свечената вечера организирана во Брестовачката бања. …Повеќе »

Кога ќе се пронајде еден артефакт на археолошко ископување, тој веднаш се документира. Покрај фотографија, обавезно му се земаат x, y и z, т.е. должината, ширината (од некоја однапред одредена оска) и висината (од определен и познат репер).

Но сите археолози по ископувањето всушност ја забораваат и четвртата димензија на артефактот. Таа димензија не зборува, но ни покажува каде е местото на тој предмет во долгиот континуум од човештвото и колку може да биде долга човечката меморија. Колку долго можете да паметите некој настан или лица пред да ви избледнеат? Или предмет?

Времето - што е тоа? Св. Августин запишал:”Ако некој ме праша, јас знам. Но ако треба да објаснам, е тогаш не знам.” Постојано се обидуваме да го вратиме загубеното време. Или ние патем се губиме во времето… Ако се запрашаме дали времето има почеток, секако нема да го најдеме вистинскиот одговор.

Времето е релативно, исто како и нашите мисли, додека предметите се конкретни. Концепцијата предмет -> време тогаш би  ја опфатила обсервацијата - дека предметите имаат две природи. Онаа која ја гледаме и допираме, и онаа која стои во позадината на оваа перцепција.

Ако е времето четвртата димензија, тогаш веројатно петтата би била концептот за неговото создавање. Така синтезата на еден археолошки запис ќе се состои од место, време и човек. Зад секој предмет стои човек кој го создал. Неговата спиритуалност и мисли се заробиле во него и оставиле доволно отпечатоци во реалниот свет за да бидат дешифрирани. Но релацијата помеѓу недопирливото и опипливото културно наследство (во овој случај предметите) е нераздвојна. Сепак би рекла дека вистинското депо за едно наследство всушност е човечкиот мозок, а телото е само инструмент со кое тоа стапува на сила и се материјализира. На добар пат сме да помислиме  дека и човечкиот идентитет може да претставува артефакт?

Хм…

Знаеме дека времето е мудро. ,,Најмудро” од сите димензии. Затоа што ги познава сите тајни и ги крие сите одговори. А тоа нели е понекогаш, поважно од се. Важно е исто како и нашиот одговор. Кој лежи некаде ,,длабоко закопан” во времето …