Во 80тите години од 20 век, овие институции во најголемиот број случаи копаа некрополи. Причината е едноставна. Некрополите секогаш обилуваат со интересни, напати ексклузивни археолошки примероци, кои од друга страна се артефакти потребни да ги наполнат витрините, а со тоа и да ги привлечат посетителите во музеите. Како последица на оваа практика не постои ниту еден локалитет во Република Македонија кој има хоризонтална стратиграфија, бидејќи овој тип на ископувања се пред се’ вертикални, заштитни и краткотрајни со отсуство на било како долгорочно планирање за идна стратегија во која би спаѓале – уредување а потоа и презентирање на локалитетот.
Сето ова што се случува со македонската археологија во последните 2-3 години е навистина фантастично. Не би требало да мрчам многу со оглед на тоа што ваков обем на работа би можеле само да посакаат колегите од другите земји. И колку повеќе ископувања, толку повеќе наоди, колку повеќе наоди, толку повеќе документација, колку повеќе документација, толку повеќе публикации … колку повеќе публикации… И тука мораме да запреме поради две работи. Прво, затоа што покрај ископувањата и презентацијата, (не)публикувањето на наодите е болната точка на македонската археологија и алката која недостига, а второ заради тоа што само мал дел од наодите завршуваат во витрина. Останатите ископани предмети завршуваат во депоата на музеите кои тонат под вода, некои од нив не се реновирани ниту еднаш за последните 40 години и буквално се распаѓаат. Па прашање е дали со секое ископување на територијата на Република Македонија добиваме, или всушност ги губиме неповратно нашите археолошките наоди? Ако не ми верувате пробајте да влезете во некое депо. Ако воопшто како ”ѓраѓанин” добиете таква дозвола!
Византиската архитектура е архитектонски стил која настанал на територијата на Источното Римско царство (во подоцнежните текстови познато како Византија). Територијата на Република Македонија како дел од оваа империја наследила огромно културно богатство, најмногу во форма на цркви и манастири. Ова се неколку мои фотографии на кои се наоѓаат некои од поважните средновековни зданија во околината на Скопје.
Еден проект кој се случил во 1566 година во Венеција е од исклучителна важност за македонската писмена култура. Покрај издавањето на Часословот од страна на Јаков од Камена Река, дознаваме и за врските со печатницата на црногорецот Божидар Буковиќ во Венеција, како и за скопјанецот Кара Трифун кој ја отворил веројатно една од првите книжарници во Скопје каде можела да се купи книгата.
Јаков од Софија на својот ”Псалтир” кој го испечатил во 16 век, напишал за себе: „Аз Јаков от пределех македонских, од места зовом Софија, Крајков син… И аште кому која потреба, всхоштет от светих книг, то вса сија сут принесена в места Скопје, у Кара Трифуна.
(Радмила Угриновска – Скаловска,
Записи и летописи. Скопје 1975. 87-88)
Архивите на МРТВ (Македонска Радио и Телевизија) се невидено богата ризница за нашето културно, духовно и природно богатство. Заедно со архивите на весникот Нова Македонија или Фондот на Бранислав Русиќ во Архивот на МАНУ, стојат заробени со години, спротивно од тенденцијата да се дигитализираат и да се направат јавно добро.
Кога веќе се започнува тој долго зборуван и фамозен проект за Дигитализација на културното наследство (што кај нас трае со години) тука треба да се вклучат сите сегменти кој и те како ни се потребни, а кој би помогнале да се осветли дел од идентитетот граден и негуван на овие простори со столетија.
И не е се до парите. Има нешто и во интернетот и блоговите.
“Every year with centuries, in a small city in the most southern part of Macedonia, there is a Carnival. The Strumica carnival has a long tradition with centuries and it was mentioned by the traveler Evlija Chelebija in 1670. The word Carnival is derived from from the Latin carne – meat and vali – goodbye, meaning ”goodbye meat”, which associates the beginning of the fast, in this case the Lenten Fast.”
Trimeri is a very old Christian custom which was practiced a long time ago, from the beginning of Christianity. The name derives from the Greek words ”tris meres”, which means ”three days” according to the length of the beginning of the Lent. Trimeri is a movable feast and it starts after the Day of Forgiveness (Prochka), the first Sunday of Eastern Lent. The Day of Forgiveness according to the Orthodox Church is a feast which precedes the Honorable Fast Season (Great Lent), the greatest fasting period which prepares all Christians for the greatest feast of the church year, Easter. Also in Macedonia there is another carnival for the Day of Forgiveness (Prochka) in a city of Prilep.
This year, according to the media, there were over 50,000 visitors which followed the parade throughout the streets and the town square of Strumica, and about 2,500 masked individuals took part in the event (from Macedonia, Bulgaria, Serbia, Albania, Turkey and Finland). Last Tuesday together with my friends I was a part of this very successfully organized carnival and enjoyed in the masks diversity and the magnificent creations. The Strumica carnival is an international event and since 1995 has been included in the family of carnival cities, i.e. the Federation of European Carnival Cities.
