Археолошки дневник vol.2.1/2 ©

Archive for the ‘Артизани’ Category

Во четврток, на 15.03.2012 година во 11ч, во Музеј на Македонија ќе се одржи промоција на еден мал несекојдневен настан. За прв пат во македонија ќе биде презентиран првиот Музејски водич за деца.

Издавач на Музејскиот водич за деца е НУ Музеј на Македонија, автор е мојата колешка Лена Анѓелкоска која е кустос за предшколска и школска возраст во истата институција, додека автор на карикатурите е Никола Анѓелкоски.

Овој проект е реализиран со финансиска поддршка на Министерството за култура на Република Македонија, како и со голема помош и поддршката од колегите археолози. По тој повод, археологот Лена Анѓелковска ќе изјави:

Музејскиот водич за деца, насловен како: „Патување во минатото на Архидон и Архидонка“ е прво од ваков вид издание во РМ и проба да се приближи археологијата и Музејот кон најмладите.

„Историја“, во буквален превод е „прикаска“ и е точно тоа што децата најмногу го сакаат. Можеби хронологијата е тешка задача, но таа мора да постои и кога тогаш ќе ја разберат.

Музејот треба да го освојат и тој да ги освои нив, исто така. Артефактите, старините. предметите што ќе ги сретнат во таа необична зграда без станари ќе треба да ги препознаат и да си претстават, со помош на многу својствената за нив бујната имагинација, како се живеело во минатото. И „минато време“ е поим кој треба да го осознаат токму во таа зграда наречена Музеј! Огромниот материјал, цели науки требаше да се соберат во овој мал водич.

Од антика до романтика, една од илустрациите во водичот за деца

На една страна да се напише какви биле луѓето, тогаш и тогаш, да се даде основната, најбитната информација… да можат да ја проголтаат.
Децата знаат да те слушаат, со подотворена уста и зачуден поглед… Такви ги сакам и тогаш знам дека тоа е тоа и дека сум блиску до целта!
Археологијата може и да плени! А нели, сите информации треба да ги добијат од нас, возрасните.

Методот треба да е императив за сите приоди кон таа осетлива материја, какви што се децата! Тоа го знаат умните баби и дедовци, родителите треба да го знаат, а најмногу учителите!

Пожелувам, ова „воведение во храмот“ наречен Музеј, полн со докази за нашето постоење на оваа почва да стане вистиска ука и наука на младите, а овој Водич да им стане омилена лектира.

Голема благодарност до колегите од Музејот на Македонија!
Фала на уметникот, авторот на карикатурите-илустрации!
Сполај, на Министерството за култура на РМ.

Настанот со своја страница на фејсбук

Вулканска бомба е масата на стопена карпа која може да има различна тежина и форма, а се создала кога вулканот исфрла најразлични фрагменти од лава за време на својата ерупција. Пред да стигнат на земјата, тие се ладат во цврсти фрагменти и на тој начин се обликуваат. Во светот има најразлични вулкански бомби, но ретко кои од нив имаат совршена форма на топка како оние од Кратовско-злетовската област која е позната и како регион што изобилува со вулкански карпи.

Според српскиот истражувач Душан Миловановиќ, тие биле создадени пред 20-30 милиони години, во времето кога еруптивната магма избивала на површина. Од вжештената лава, со температатура од 1.000 степени, исфрлената течна маса се разладувала за време на летот и од неа се создавале тела со совршена форма на топка, познати како лапили. Се среќаваат од големина на јаболко, па се’ до пречник од 80 сантиметри, а жителите велат дека можат да тежат и до 200 килограми.

Извор ‘Дневник‘

Стојам со вулканска бомба во раката, а зад мене е локалитетот Цоцев Камен, с. Шопско Рударе, Кратовско

Овие вулкански бомби кои можат да се сретнат во околината на Кратово, имаат толку симетрично заоблена форма што покрај вметнување во архитектонската конструкција на куќите и употреба за украси, несомнено одиграле голема домаќинска улога кај предисториските заедници кои го населувале овој крај. Тие можеле да се употребуваат за гмечење, толчење, дробење/ситнење на минерали, житарици и многу други работи, без дополнително да бидат обликувани за таа намена. Некои од овие бомби наликуваат на и горните делови од статичните мелници и авани кои се сретнуваат од мезолитот до железното време (па и подоцна), а нивната денешна функција е заменета со новата технологија. Бидејќи долго време за занимавам со проучувањето на оваа област, можеби во некои од моите идни истражувања ќе ги вклучам и овие природни ‘екофакти’, за да се истражи преку нивните траги на употреба дали тие се употребувале и како артефакти. Особено оние вулкански бомби кои се сретнуваат на или во близината на предисториските локалитети.

Алатки од мазнет камен (рачна мелница и аван), пронајдени на Цоцев Камен

А на вас драги читатели ви останува да појдете сами или да си уплатите преку некоја туристичка агенција, за да ги видите природните и културните убавини со кој изобилува Кратово и неговата околина. Верувам дека ќе се вратите со прекрасни импресии.