web analytics
За мене



Василка Димитровска
магистер по археологија
Скопје, Македонија
e-mail: info@arheo.com.mk

Текстовите на сајтот не се лекторирани

ЧПП
Прирачник за коментирање

Haemus Journal
UNESCO Club HAEMUS
My pages and blogs

Blog in english

Архео-креатива

Verba volant scripta manent

Video|Channels|Community

Archive for the ‘Археологија’ Category

PostHeaderIcon Зошто Галичката свадба нема никогаш да биде на листата на УНЕСКО

Да се биде менаџер и директор на ХАЕМУС – центар за научно истражување и промоција на културата, е навистина одговорна работа. Бидејќи сум по професија археолог и мојата експертиза го опфаќа пред се’ материјалното културно наследство, за да го усовршам своето знаење минатата година бев дел од семинарот за „Имплементација на УНЕСКО конвенцијата за заштита на нематеријалното културно наследство на човештвото (Париз, 2003) на национално ниво“ организиран од ИСТМ-Мк, во партнерство со Националната Комисија за УНЕСКО за Република Македонија и Регионалниот центар за заштита на нематеријалното културно наследство во југоисточна Европа со центар во Софија (Бугарија), а под покровителство на Министерството за култура на Република Македонија.

Vasilka_Dimitrovska_Certificate_UNESCO_ICH

Мојот сертификат за успешно помината обука на семинарот за „Имплементација на УНЕСКО конвенцијата за заштита на нематеријалното културно наследство на човештвото на национално ниво

 

Терминот „нематеријално културно наследство“ значи обичаи, претставувања, изрази, знаење, вештини – како и инструменти, предмети, артефакти и културни предели  што се во врска со нив – коишто заедниците, групите и, во определени случаи, поединци ги препознаваат како дел од своето културно наследство. Ова нематеријално културно наследство што се пренесува од генерација на генерација, постојано се возобновува од заедници и групи во функција на нивната окруженост, нивната интерактивност со природата и нивната историја, го јакне нивното чувство за идентитет и континуитет на тој начин промовирајќи го почитувањето на културната различност и на човечката креативност.

Конвенцијата на УНЕСКО за заштита, афирмација и промоција на светското нематеријално културно наследство ратификувана од Владата на РМ во јуни 2006

Оваа Конвенција досега е ратификувана во 155 држави во светот. Со текот на времето таа се покажала како еден од најважните акти на УНЕСКО бидејќи ја покажува сериозноста на една држава кога еднаш ќе се заштити некое културно добро, дека презема обврска да ги применува и спроведува актите од оваа Конвенција. Од 2013 година Република Македонија успешно реализираше впишување на три нематеријални културни добра во листите на УНЕСКО (Обичајот „Четрсе“ од Штип и орото „Копачката“ од Драмче, кои се впишани на репрезентативната листа на УНЕСКО и „Гласоечкото пеење од Долни Полог“ впишано на УНЕСКО-та листа за ургентна заштита). Во процес се и две мултинационални апликации за можно впишување на „Практиките поврзани со прославувањето на 1 март“ и „Пролетните веселби: Хидрелез/Ерделези“. Придобивката од впишувањет на оваа листа ја валоризира и ја признава посебноста на наследството на светско ниво. Заштитувањето и афирмацијата на едно културно добро може да брендира една држава или регион, да го направи препознатлив во светски рамки и со тоа да му го зголеми економскиот бенефит. Од тие причини ХАЕМУС го форсираше Источниот плански регион на Република Македонија како регион на УНЕСКО, бидејќи и самите како организација сме носители на македонскиот дел од апликацијата во УНЕСКО за прогласување на ,,мартинките” како светско културно наследство.

Кои се всушност барањата на оваа Конвенција на УНЕСКО?  Оваа конвенција бара од една држава на листата на заштитени добра на УНЕСКО да предложи исклучиво нематеријално културно наследство (НКН) кое е живо и се уште се пренесува по устен пат. Конвенцијата се однесува на нематеријалното или живо наследство и таа ги опфаќа сите практики, презентации, експресии, инструменти, артефакти, знаења и вештини кои заедниците, групите или индивидуите ги препознаваат како дел од своето културно наследство. Инаку НКН се манифестира во следните домени: а) усна традиција и изразување, вклучувајќи го и јазикот како пренесувач на нематеријалното културно наследство; б) изведувачки уметности; ц) обичаи, ритуали и празнични случувања; д) сознанија и обичаи што се однесуваат на природата и на универзумот; е) традиционални занаети; додека пак под терминот „заштита“ се означуваат мерки чија цел е да се обезбеди опстојување на нематеријалното културно наследство, вклучувајќи ја неговата идентификација, документација, истражување, зачувување, заштита, промоција, вреднување, пренесување, особено преку формално и неформално образование, како и ревитализација на различните аспекти на тоа наследство. Следејќи ги овие начела, сите културни добра кои се поттикнати да опстојуваат по вештачки пат, независно дали се спонзорирани од поединци или од државата како што се на пример ,,Тешкото” и ,,Галичката свадба”, нема никојпат да бидат впишани на листата на НКН на УНЕСКО.

За да ја заокружиме долгогодишната работа на ХАЕМУС и на УНЕСКО Клуб ХАЕМУС во областа на нематеријалното културно наследство, како организација поднесовме барање до УНЕСКО за советодавно тело од Република Македонија во областа на НКН

HAEMUS_UNESCO_ICH_Application

Одговорот на УНЕСКО повод тековната апликација на ХАЕМУС за советодавно тело за НКН од Република Македонија

Отсекогаш сум сметала дека (не)грижата за културното наследство претставува лична карта за интимната хигената на една персона и на една нација кон своите корени. Мојата работа не е да ви се допаѓам на вам, ниту на било кого. Во богатиот и колоритен свет на визуелната перцепција, јас сум само една алатка во методолошката постапка при откривање, евидентирање, презентација и промоција на културното наследство кое му припаѓа на целиот свет. Македонскиот етнос е како хард-диск кој со текот на вековите апсорбирал кодови и ги вткал во сопствениот фолклор. И се додека во катастарот на умот го селектирам минатото, ќе спијам со очи широко отворени.

PostHeaderIcon Scupini Romani ги прославуваат Розалии – празникот на розите

Центарот за научни истражувања и промоција на културата – ,,ХАЕМУС” од Скопје, во рамките на својата програма SCUPINI RОMANI организира настан повод древниот римски празник ,,Розалии – празникот на розите”. со цел поширока промоција и популаризација на културното наследство од римскиот период, но и современите македонските народни празници, верувања и обичаи.

scupin_roman_celebrates_rosalia

Во рамките на настанот се вклучени следните ставки:

- едукативен дел за римските Розалии од страна на тимот на ХАЕМУС
- изложба на реплики од римскиот период во сопственост на Хаемус (керамика, накит, облека, метални предмети, плетени предмети)
- дегустација на мулсум (римско вино со мед и зачини)
- дегустација на римска храна
- рецитирање на поезија од древните римски поети
- слемирање/тематски поетри слем во соработка со македонските поети
- проекција на документарецот ,,Хераклеја” во продукција на New Moment, Skopje
- предавање на д-р. Лидија Ковачева (Евробалкан, Скопје) на тема ,,Можни остатоци на Римските Розалии во македонскиот народен празник Духови””
- базар на ракотворби со инспирација од културно наследство од римскиот период
- лотарија со награди од сувенири на SCUPINI ROMANI

Настанот е од едукативен и промотивен карактер и влезот е бесплатен. Настанот се прави под мотото на УНЕСКО за Отворени Образовни Ресурси.

,,Розалии – празникот на розите” е поддржан од град Скопје во рамките на фестивалот ,,Skopje kreativa” 2017”

Инфо за ,,Розалии – празникот на розите”

Розалии или Росалии (лат. Rosalia, Rosaria) – кај древните римјани бил празникот на розите. Нема многу информации околу точниот датум на празнување, но се смета дека се славел во текот на месец мај или jуни. Бил посветен во чест на мртвите кога нивните гробови се украсувале со рози и други пролетни цвекиња, а притоа се раздавале храна и вино со што се зајакнувале фамилијарните врски, но и почитта кон предците и минатото. Овој пагански празник продолжил да се слави и во христијанството а подоцна се поистоветил со христијанскиот празник Духови, но уште повеќе со празникот Задушница којшто древните Римјани го славеле најмалку пет пати во годината, празнувања кои дури од страна на Римската империја биле регулирани и означени како државни празници.

Празникот Розалии има долга традиција во римската култура, но за нас во Македонија е од особено значење што најраните записи за прославите датираат од времето на владеењето на Домицијан (81-96 н.е.). Тоа е императоротот под чие владеење се формирала Colonia Flavia Scupinorum, денеска познат како археолошки локалитет Скупи.

Во македонската народна традиција зборот русалии исто така доаѓа од лат. збор rosa, ружа и согласно симболиката значи Духови или Ружин Велигден, христијански празник, кој како и многу други е измешан со пагански елементи. Во рамките на овие народни традиции со текот на времето се востановила и т.н ,,Русална недела” посветена на самовилите во која (с)паѓаат св. Троица/Духови или пак може да биде и неделата од Духови до Петрови (поклади) пости. Народот се плашел од Русалките, особено во недела по празникот Духови, согласно верувањето дека тие се душите на девојките починати пред свадба, па според тоа се поврзуваат и со култот на мртвите.

Rosalia_banner_fb_MK

Инфо за SCUPINI ROMANI

SCUPINI ROMANI е бренд на ,,ХАЕМУС” и се состои од мноштво на подвижни ескпонати (керамика, облека, накит, метални и плетени предмети, сувенири) кои се дизајнирани по нарачка и рачно изработени од уметници, занаетчии и артизани по инспирација од богатото културно наследство од римскиот период откриено на територијата на Република Македонија. Концептот на SCUPINI ROMANI е променлив во зависност од околностите и може да биде организиран како амбиентална поставка, подвижна изложба или фестивал со живи учесници

За сајтот

Добредојдовте на мојот сајт. Доколку ви се допаѓаат текстовите и сакате да ме следите кликнете на RSS фидот. Текстовите на сајтот не се лекторирани. Сајтот е заштитен со Законот за авторски и сродни права на Република Македонија.

Почитувајте ја лиценцата на Криејтив Комонс пред да позајмите без прашање.

Василка Димитровска магистер по археологија

Пребарувај по сајтот
Follow my research

SVPINI ROMANI
HAEMUS E-Shop



Моја книга за Руг Баир
Категории
Архива