Археолошки дневник vol.2.1/2 ©

Откако добив известување по мејл од еден мој читател дека на археолошкиот локалитет Градиште, с. Граиште, Демир Хисар, е направено сквернавење, на 08.09.2009 година појдов на теренски увид.

При утврдување на оштетеноста, посебно во средишниот дел од археолошкиот локалитет, може да се забележи дека скоро 2/3 од акрополот се уништен засекогаш. Едниот тип на уништување се направил со поставувањето на самите антени за мобилните оператори, а второтo уништување е направено со механизација во вид на ров долг 200м, на делови широк до 8 м и длабок до 70см, употребен да се постави заземјување за громобран. Багерот кој го сторил тоа, се уште стои на локалитетот.

На сите страни можат да се видат парчиња керамика и делови од садови кои се раздробени што од механизацијата, што од претумбувањето да се направи/откопа, а потоа да се закопа ровот. При тоа еден дел од фортификациските утврдувања се комплетно разрушени. Се направи фото и видео документација. Дел од видео материјалот е монтиран и подигнат на мојот канал на Youtube.

Ова е монтираното видео од археолошкиот локалитет Градиште кај с. Граиште, Демирхисарско, со додадени забелешки вметнати во него. Не сум горда што морам на оваков начин да го претставам пред јавноста овој локалитет, но не постои поинаков пристап. Им благодарам на сите луѓе кои учествуваа во неговата реализиција, посебно на Ј. и Д.

„Градиште”, Граиште, античко регионално средиште (град Брианион). Акрополата е обновена во средниот век (град Добрун)

Овој локалитет е одамна заведен како таков во Археолошката карта на Македонија, Том 2, МАНУ, 1996, Скопје, стр.135, а подоцна е повеќепати публикуван. Иван Микучиќ во неговата книга (Средновековни градови и тврдини во Македонија, МАНУ, Скопје, 1996, стр.193-197) наведува опис на овој локалитет. Неговата мапа со фортификациските обѕидувања е скоро идентична со приказот на Google Earth, и со наодите на терен каде се истите воочливи на почетокот од видеото.

Поставеност на предавателите од мобилните оператори на археолошкиот локалитет „Градиште”, с. Граиште,  со црвено е означен ровот од 200 м. кој уништил поголем дел од центарот на локалитетот

Факт е дека со самото стапнување на терен, сите мобилни оператори направиле кривично дело. Да не зборувам понатаму за базните станици и за ровот кој само го доуништиле овој локалитет. Би сакала да знам кој е тој кој ја издал и ја потпишал дозволата за било какво поставување на објект на локалитетот, што подоцна резултирало со негова деструкција.

Според Законот за културно наследство, не смее да се уништува место кое е веќе означено како наоѓалиште од минатото. Минатото припаѓа на цел свет, од него сите учиме и се надградуваме, на лично и на колективно ниво.

Нашите наоѓалишта се наши светилишта, а во секој од нас гори по едно кандилце со факелот од минатото. Археолошкото богатство е како огромен хард диск. Да не дозволиме да се подели на премногу партиции. Оти подоцнежно форматирање нема да биде возможно.

Инфо за локалитетот:

Според историчарот Плиниј, Пелагонија и Деуриоп биле пајонаски земји. Географот Страбон исто така го поставува Деуриоп во соседството на Пелагонија и Линк. Тој во Деуриоп бележи три града, сите на реката Еригон (Црна): Бријанион, Алкоменае и Стибера. Според археолошките наоди, но и според пронајдените натписи два од овие града се веќе потврдени: Стибера (локалитет Бедем, кај с. Чепигово) и Алкоменае (Бучински рид – Пачкоец, над Бучин). Овие три локалитети вклучувајќи ја и месноста Граиште се меѓусебно оддалечени 8-9км, и нема трета богата населба во околината каде евентуално би бил лоциран Бријанион (BRYANION).

Средновековните остатоци се во северниот дел на акрополата каде се протега еден внатрешен ѕид, влечен во прави потези но граден без малтер, што затворал простор со димензии 90 х 30 м. На северната и на западната страна се потпирал врз доцноантичкиот ѕид, кој што останал добро запазен и во подоцнежните векови. Ова било јадрото на средновековниот фрурион („град”) Добрун, потврден со повеќе наоди: средновековна грнчарија, ситните предмети исковани од железо и повеќето византиски монети: анонимни фолиси од средината на 11. век, бакарни скифати од 12. и 13. век. (во музеите во Битола и Скопје).

Поврзани текстови:

Како мобилните оператори ги уништуваат археолошките локалитети во Република Македонија

Извештај од терен – Увид во оштетувањата на локалитетот Градиште, с. Граиште од страна на мобилните оператори

6 Responses to “Видео запис од уништениот локалитет Градиште, с.Граиште, Демир Хисар”