Home Археологија Повторно никнуваат Stonehenge-ови по светот

Повторно никнуваат Stonehenge-ови по светот

1,871 views
1

Една многу интересна дискусија се разврза на блогот на Шуле (кој патем е астроном) – Дали е или не е археолошкиот локалитет Кокино праисториска обсерваторија? Не можам да спорам за резултатите од астрономските проучувања, оти не сум астроном. Она што и е познато на научната јавност е дека овие истражувања не се мултидисциплинарни, не се одвиваат контунирано и се публикуваат парцијално.

Но од археолошка гледна точка треба да се има на ум дека не може за една држава (па била таа и Македонија) веста дека Кокино е праисториска обсерваторија во било кој момент, да биде поприоритетна од тоа дека Кокино е археолошки локалитет. Како што можам да забележам во случајов со постот, фактите во однос на обсерваторијата се доста оспорени. Но нека. Критичко размислување е нужно и мора да постои за да се движи науката нанапред. И Стоунхенџ е спорен, па никој не му ја порекнува популарноста и како локалитет и како туристичка атракција.

Додека се докажува дали е или не е Кокино мегалитска праисториска обсерваторија, треба да се направи долготраен план како овој локалитет да се заштити од временските и од материјалните уништувачи. Бидејќи Кокино е археолошки локалитет за кој знаеме дека нема да се повтори во историјата на човештвото, оти факт е дека секој локалитет било каде во светот сам по себе е уникатен и оригинален. Посебно оние кои се од витално значење за светската археологија и култура

Кога сме веќе кај астрономската уникатност во спрега со археологијата, откако UN 2009 ја прогласи за година на астрономијата, таа се уште не започна, а веќе  пристигнаа информации дека се открија неколку хенџа во различни делови од светот.

Канадскиот СтоунхенџScientist says Alberta sun temple has 5,000-year-old calendar
Американскиот Стоунхенџ Stonehenge Beneath the Waters of Lake Michigan
Африканскиот СтоунхенџDiscovering the Oldest Man-made Structures on Earth

Податокот за американскиот Стоунхенџ доаѓа од блог, без било какви други валидни цитати потврдени од медиумите, што го прави малку несигурен извор за информација. Африканскиот Стоунхенџ пак е веќе разработен и објавен во книгата: Adam’s Calendar од авторите Johan Heine & Michael Tellinger кои тврдат дека оваа структура стара повеќе од 75 000 години е најстариот човечки архитектонски објект кој истовремено е и календар. Според дефиницијата Хенџ e:

Kружна или овална конструкција од култен карактер, со преку 20 м во дијаметар и ров околу него. Пристапот им е ограничен само од неколку страни, но најчесто од онаа која гледа кон Сонцето кога излегува на денот на летната долгодневица (1) или зимската краткодневица. Можат да бидат составени од компоненти кои вклучуваат – камени седишта, камени кругови, менхири, трилити, долмени, кромлиња, некрополи итн.

Кога ќе се помисли на хенџ (како што е Стоунехенџ – најславниот егземплар од овој тип), асоцијацијата која ни доаѓа се остатоци од камења или камени блокови поставени во кружна форма за чиишто карактер можеме само да претпоставуваме дека бил култен, со оглед на тоа што тие припаѓаат на оној дел од културниот развиток на човекот за кој нема пишани докази. Како што може да се забележи, кружната отворена форма е основа една структура да биде прогласена за хенџ, и со оглед на нивното простирање во одреден дел од Медитеранот, Бретања и Британија (не дека ги нема и на други места), треба претпазливо да се одбираат зборовите од страна на медиумите кој објект или локалитет (со посебно внимание на временскиот период), ќе го добие епитетот – личи на Стоунхенџ.

Исто така многу важна ставка една структура да се прогласи за хенџ (макар не била и мегалитска) е нејзината поврзаност со календарот и астрономијата. Се додека не се најдат цврсти докази се останува во полето на имагинацијата и шпекулацијата. Археоастрономијата ја интересираат сите појави кои се поврзани со набљудувањето на небото, вклучително и тоа на кој начин луѓето од минатото ги разбирале феномените на небото, како ги употребувале и пред се какво значење играле тие во нивните култури.

За оние кои се интересираат за археоастрономија, го препорачувам специјалниот број на словенечкото списание Архео (во PDF формат) посветен токму на оваа мултидисциплинарна научна гранка, кој може да се симне од тука.

Препорачани текстови:

Никнуваат Stonehenge-и по светот
Како го изградив мојот прв Stonehenge
Менхири, трилити, кромлиња, долмени, хенџови…
Време на хенџови

1 COMMENT

  1. Ете, гледам дека медиумите по којзнае кој пат не проверуваат што пишуваат, а луѓето именуваат без пардон. Па, Кокино не е мегалитска структура барем според дефиницијата. Таму колку што јас можев да видам ниту една карпа не е обликувана, преместувана…

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here